Wskaźniki finansowe kondycji firmy

Podstawowe raporty, jakie ma do dyspozycji Zarząd spółki to Rachunek zysków i strat oraz Bilans. Ogromna część founderów nie zapoznaje się jednak z tymi dokumentami, bazując przy ocenie sytuacji firmy jedynie na stanie konta bankowego.

Odpowiedzialny CEO powinien jednak nie tylko co miesiąc zapoznawać się z tymi podstawowymi raportami, ale także sięgać po bardziej zaawansowane dane, na podstawie których będzie mógł wnioskować o kondycji finansowej swojej firmy.

Jakie wskaźniki finansowe warto znać?

Wskaźniki płynności finansowej

Płynność finansowa to zdolność firmy do zamiany posiadanego majątku obrotowego w pieniądz, w możliwie najkrótszym czasie.

1. wskaźnik bieżącej płynności – pokazuje zdolność firmy do wywiązywania się z krótkoterminowych zobowiązań w oparciu o majątek obrotowy firmy (wszystkie zasoby firmy poza środkami trwałymi i wartościami niematerialnymi i prawnymi)

wskaźnik bieżącej płynnościaktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe

*aktywa obrotowe – rzeczowe aktywa obrotowe (materiały, produkty w toku, wyroby gotowe, towary), należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe (udziały, akcje, papiery wartościowe, gotówka i inne), od których oczekuje się, że zostaną zużyte lub sprzedane w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego

*zobowiązania krótkoterminowe – zobowiązania których termin zapłaty wynosi do 12 miesięcy od dnia bilansowego, tj. dzień na który sporządza się sprawozdanie finansowe spółki

Za zadowalającą wielkość wskaźnika, przyjmuje się wartość 2,0 – świadczy ona o tym, że firma reguluje swoje zobowiązania bieżące przy jednoczesnym posiadaniu wolnych środków, niezbędnych do prowadzenia działalności.

Wskaźnik w przedziale 1,9 – 1,5 wskazuje na napiętą płynność finansową podmiotu.

Wartość poniżej 1,5 sygnalizuje utratę przez jednostkę zdolności do terminowego regulowania zobowiązań, przy czym wskaźnik na poziomie niższym niż 1,0 stanowi sygnał do poważnego zagrożenia egzystencji firmy.

Powodem do zmartwienia jest nie tylko zbyt niska wartość wskaźnika, ale także zbyt wysoka jego wartość – 3,0 i więcej świadczy o nieefektywnym działaniu, sugeruje utrzymywanie nadmiernego poziomu środków obrotowych w stosunku do potrzeb. Mogą to być na przykład nie zainwestowanie środki pieniężne przetrzymywane na rachunku bankowym, lub istnienie trudno ściągalnych należności.

2. wskaźniki szybkiej płynności – pokazuje on zdolność firmy do spłaty zobowiązania krótkoterminowego z posiadanych środków w kasie i na rachunkach oraz spodziewanych bieżących wpływów.

wskaźnik płynności szybkiejaktywa obrotowe – zapasy – krótkoterminowe / rozliczenia międzyokresowe zobowiązania bieżące

* zapasy – aktywa przeznaczone do sprzedaży w postaci materiałów, towarów, wyrobów gotowych,

*krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe – stanowią rozliczenia kosztów, które zostały poniesione w jednym okresie, ale dotyczą innego okresu lub wielu okresów, np. polisa ubezpieczeniowa

*zobowiązania bieżące – wszelkie zobowiązania podmiotu w postaci zobowiązań wobec dostawców, pracowników, budżetu państwa, kredyty krótkoterminowe.

Wskaźnik ten powinien wynosić 1,0.

Niski poziom wskaźnika, przy jednoczesnym wysokim poziomie wskaźnika bieżącej płynności, świadczy o nieefektywnym działaniu, bo zamrożonych środkach w zapasach.

Za wysoki poziom wskaźnika świadczy o nadmiernym gromadzeniu/ zamrażaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych czy w kasie.

Wskaźniki rentowności

Ważnym aspektem oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa jest jego rentowność, tzn.  stopień efektywności gospodarowania majątkiem przedsiębiorstwa. Co do zasady, im wyższy jest wskaźnik, tym lepsza jest sytuacja finansowa prowadzonej działalności.

1. wskaźnik rentowności sprzedaży (ROS)

Wskaźnik ten informuje w jakim stopniu dana sprzedaż jest opłacalna, ile zyskaliśmy na jednej złotówce osiągniętego przychodu ze sprzedaży

wskaźnik rentowności sprzedaży(zysk netto / przychody ze sprzedaży) x 100%

*zysk netto – jest dodatnią wartością wyniku finansowego, pozytywnym wynikiem działalności pomniejszonym o obowiązkowe obciążenia (podatki)

*przychody ze sprzedaży – wartość sprzedaży

Im wyższy wskaźnik, tym lepsza rentowność, jednostka wykazuje lepszą efektywność.

Nie podaje się tutaj wartości wyjściowej wskaźnika, ponieważ jest ona indywidualna i uzależniona od wielkości podmiotu, branży, otoczenia i wielu innych elementów.

Wskaźnik ten rozpatruje się na przestrzeni czasu, czyli jeśli ma on tendencję wzrostową oznacza to wzrost efektywności. Ważne, żeby wskaźnik utrzymywał się przynajmniej na tym samym poziomie, ale nie pokazywał tendencji spadkowej.

2. wskaźnik rentowność aktywów (ROA)

Wskaźnik ten pokazuje efektywność zarządzania zasobami. Informuje w jakim stopniu posiadane aktywa ogółem są zdolne do generowania zysku.

wskaźnik rentowności aktywów = (zysk netto / aktywa ogółem) x 100%

*aktywa ogółem – środki gospodarcze w posiadaniu jednostki, którymi gospodaruje w celu osiągania zamierzonych efektów. Na aktywa składa się: majątek obrotowy oraz majątek trwały

Wskaźnik ten nie ma określonych wartości oczekiwanych – im jest on wyższy, tym korzystniejsza jest sytuacja finansowa przedsiębiorstwa. Na podstawie uzyskanych wyników możliwe jest dokładne określenie, jaki zysk został osiągnięty na każdej złotówce zainwestowanego majątku.

Zgłębiając temat rentowności aktywów, możemy zbadać każdą grupę z osobna i ocenić analogicznie rentowność aktywów trwałych i aktywów obrotowych.

3. wskaźnik rentowności kapitału (ROE)

Wskaźnik rentowności kapitału własnego informuje o zwrocie zaangażowanego kapitału podczas bieżącej działalności firmy. Wskaźnik wskazuje, ile zysku udało się wygospodarować spółce z wniesionych kapitałów własnych.

wskaźnik rentowności kapitału = (zysk netto / kapitał własny) x 100%

*kapitał własny – wartościowy odpowiednik składników majątku, do których danej jednostce przysługuje prawo własności. Jest to wniesiony do firmy kapitał przez założycieli lub też wygospodarowany z zysku.

Im wartość wskaźnika jest wyższa, tym korzystniejsza jest sytuacja przedsiębiorstwa.

business-163464_1280

Wskaźniki poziomu zadłużenia

1. wskaźnik ogólnego zadłużenia

Wskaźnik określa, jaki jest udział kapitałów obcych w finansowaniu aktywów przedsiębiorstwa, tj. kredytów, pożyczek.

wskaźnik ogólnego zadłużeniazobowiązania ogółem / aktywa ogółem     

*zobowiązania ogółem – wszelkie zobowiązania wobec jednostek zewnętrznych w ogólnej wartości

*aktywa ogółem – środki gospodarcze w posiadaniu jednostki, którymi gospodaruje w celu osiągania zamierzonych efektów. Na aktywa składa się: majątek obrotowy oraz majątek trwały

Przyjęty, dopuszczalny poziom wskaźnika mieści się w przedziale 0,57 – 0,67. Przy czym wartość najniższa oznacza nieracjonalne zarządzanie źródłami finansowania majątku (kapitałem), natomiast na poziomie wyższym od 0,67 – utratę przez przedsiębiorstwo zdolności do spłaty długów. Jednostka osiągająca wskaźnik na poziomie 1 charakteryzuje się złą sytuacją ekonomiczną.

2. wskaźnik zadłużenia długoterminowego

Wskaźnik informuje o poziomie pokrycia zobowiązań długoterminowych kapitałami własnym (zwany też wskaźnikiem ryzyka lub wskaźnikiem dźwigni).

wskaźnik zadłużenia długoterminowego =  zobowiązania długoterminowe / kapitał własny     

Dobra wartość wskaźnika to wartość mniejsza od 1,0. Po przekroczeniu tej wartości określa się przedsiębiorstwo jako zadłużone.


Omówiliśmy tylko najważniejsze wg nas wskaźniki – jest ich oczywiście dużo więcej, ale już te pozwolą osobom zarządzającym firmą na zorientowanie się w sytuacji finansowej. Mając do dyspozycji standardowe raporty – rzis oraz bilans oraz te wskaźniki Zarząd jest w stanie na bieżąco czuwać nad finansami spólki i reagować w momencie zaobserwowanych odchyleń.